Περίπου 2,11 εκατομμύρια άνθρωποι στις ΗΠΑ αναμένεται να διαγνωστούν με καρκίνο το 2026, αριθμός που αντιστοιχεί σε περίπου 5.800 νέες διαγνώσεις κάθε ημέρα.
Ο καρκίνος του προστάτη αναμένεται να είναι η πιο συχνή διάγνωση, ακολουθούμενος από τον καρκίνο του μαστού και του πνεύμονα. Ωστόσο, το πιο τραγικό στοιχείο είναι ότι αυτές οι 2,11 εκατομμύρια νέες περιπτώσεις εκτιμάται πως θα οδηγήσουν σε 626.140 θανάτους από καρκίνο.
Παρά τις σημαντικές εξελίξεις στη θεραπεία του καρκίνου, με την ανοσοθεραπεία να επεκτείνεται συνεχώς και με νέες πειραματικές μεθόδους, όπως οι λεγόμενοι «ιοί που σκοτώνουν καρκινικά κύτταρα», το κόστος αυτών των φαινομενικά επαναστατικών θεραπειών γίνεται ολοένα και πιο δυσβάσταχτο.
Την ώρα που η επιστημονική έρευνα εξελίσσεται με πρωτοφανή ταχύτητα, υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την άποψη ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορέσει να «θεραπεύσει τον καρκίνο». Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί πλέον ότι η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί, καθώς τα περιστατικά καρκίνου προβλέπεται να διπλασιαστούν μέσα στα επόμενα 25 χρόνια.
Ο ΠΟΥ υπενθυμίζει ότι, μετά τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο καρκίνος αποτελεί τη δεύτερη κυριότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως, με τους θανάτους να πλησιάζουν τα 10 εκατομμύρια ετησίως.
Γιατί αναμένεται να διπλασιαστούν τα κρούσματα καρκίνου έως το 2050;
Παρά τις ταχύτατες προόδους στη θεραπεία πολλών από τους περίπου 200 τύπους καρκίνου, τα ποσοστά επιβίωσης περιορίζονται από τη μεγάλη αύξηση των νέων διαγνώσεων και την εκτόξευση του κόστους της υγειονομικής περίθαλψης.
Στην έκθεση του ΠΟΥ για την παγκόσμια κατάσταση του καρκίνου το 2026 αναφέρεται χαρακτηριστικά:
«Χωρίς επείγουσα δράση, τα ετήσια περιστατικά καρκίνου προβλέπεται να αυξηθούν σε σχεδόν 35 εκατομμύρια έως το 2050».
Η έκθεση επισημαίνει επίσης ότι διευρύνονται οι ανισότητες μεταξύ εκείνων που έχουν πρόσβαση στην πρόληψη, τη διάγνωση, τη θεραπεία και την υποστηρικτική φροντίδα και εκείνων που στερούνται αυτές τις δυνατότητες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο καρκίνος του μαστού. Στις χώρες υψηλού εισοδήματος, το 87% των γυναικών επιβιώνει τουλάχιστον πέντε χρόνια μετά τη διάγνωση, ενώ στις χώρες χαμηλού εισοδήματος το ποσοστό πέφτει μόλις στο 42%.
Η κατάσταση θα μπορούσε να βελτιωθεί, καθώς λιγότερες από μία στις τρεις χώρες παγκοσμίως έχουν εντάξει σήμερα τη φροντίδα για τον καρκίνο στα εθνικά τους συστήματα καθολικής υγειονομικής κάλυψης.
Οι διαφορές είναι έντονες ανά περιοχή. Η Ασία, λόγω του μεγάλου πληθυσμού της, αντιπροσωπεύει το 50,7% όλων των περιστατικών καρκίνου και το 56,5% των θανάτων. Αντίθετα, η Ευρώπη, παρότι φιλοξενεί μόλις περίπου το 9% του παγκόσμιου πληθυσμού, καταγράφει «δυσανάλογα μεγάλο βάρος», με το 21% των παγκόσμιων περιστατικών και το 20% των θανάτων.
Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, δρ. Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, δήλωσε:
«Ο καρκίνος είναι μια βαθιά προσωπική ασθένεια που αγγίζει σχεδόν όλους μας. Ωστόσο, το αν ένας άνθρωπος θα επιβιώσει από τον καρκίνο δεν θα πρέπει ποτέ να εξαρτάται από τον τόπο γέννησής του ή από το εισόδημά του.
Οι ανισότητες που καταγράφονται σε αυτή την έκθεση δεν είναι αναπόφευκτες. Είναι αποτέλεσμα επιλογών και μπορούν να ανατραπούν μέσω ισχυρότερης και συντονισμένης δράσης».
Ο ΠΟΥ προειδοποιεί επίσης ότι ο καρκίνος παραμένει μία από τις πιο οικονομικά καταστροφικές προκλήσεις που μπορεί να αντιμετωπίσει μια οικογένεια. Η πρώτη παγκόσμια έρευνα του Οργανισμού σε ανθρώπους που έχουν βιώσει καρκίνο έδειξε ότι τουλάχιστον το 45% αντιμετώπισε σοβαρές οικονομικές δυσκολίες.
Πώς σκοπεύει ο ΠΟΥ να αντιμετωπίσει την αύξηση των περιστατικών;
Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι τέσσερις στις δέκα περιπτώσεις καρκίνου συνδέονται με παράγοντες που μπορούν να προληφθούν, όπως το αλκοόλ, το κάπνισμα, η παχυσαρκία και λοιμώξεις όπως ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV).
Μεταξύ 45% και 60% των ασθενών με καρκίνο αντιμετωπίζουν αυτό που ο ΠΟΥ χαρακτηρίζει ως «καταστροφικές δαπάνες υγείας», ιδιαίτερα όσοι ζουν σε αγροτικές περιοχές.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι η χώρα με τις υψηλότερες δαπάνες για τη φροντίδα του καρκίνου, οι οποίες έφτασαν σχεδόν τα 209 δισεκατομμύρια δολάρια το 2020.
Για την αντιμετώπιση της κρίσης, ο ΠΟΥ παρουσίασε επτά βασικές συστάσεις που βασίζονται σε τρεις στρατηγικές αλλαγές:
Καλύτερες δυνατότητες:
Ενσωμάτωση της αντιμετώπισης του καρκίνου στα συστήματα καθολικής υγειονομικής κάλυψης και επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό για πρόληψη και έλεγχο της νόσου.
Καλύτερη προστασία:
Τοποθέτηση των ανθρώπων που έχουν βιώσει τον καρκίνο στο επίκεντρο των συστημάτων υγείας και ενίσχυση της κοινωνικής προστασίας.
Καλύτερη αξιοποίηση πόρων:
Σύνδεση της έρευνας και της καινοτομίας με τις ανάγκες της δημόσιας υγείας και εξασφάλιση ισότιμης πρόσβασης στις νέες θεραπείες.
Η Κλαρίσα Σιλστρα, επιζήσασα από παιδικό καρκίνο και επικεφαλής της έρευνας του ΠΟΥ, τόνισε:
«Ο καρκίνος δεν είναι απλώς μια ιατρική διάγνωση. Επηρεάζει βαθιά και για μεγάλο χρονικό διάστημα κάθε πτυχή της ζωής ενός ανθρώπου, αλλά και της οικογένειάς του.
Καλούμε τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να συνεργαστούν ουσιαστικά με τους ανθρώπους που έχουν βιώσει τον καρκίνο. Μέσα από τις εμπειρίες μας μπορούμε να συμβάλουμε στη δημιουργία πιο δίκαιων και αποτελεσματικών λύσεων για την προστασία της ζωής και της ευημερίας των επόμενων γενεών».